Immanuel Kant
Immanuel Kant sinh ngày 22 tháng Tư năm 1724 tại Königsberg, miền Đông nước Phổ, con một người thợ làm yên cương. Lớn lên trong một gia đình sùng đạo theo truyền thống Pietism, ông học ở Collegium Fridericianum rồi từ năm 1740 học tại Đại học Königsberg, nơi ông đặc biệt say mê toán học và vật lý học Newton. Sau khi cha mất, ông làm gia sư nhiều năm tại các điền trang, rồi năm 1755 trở lại đại học làm giảng viên. Cũng năm ấy, ông xuất bản Lịch sử tự nhiên phổ quát và lý thuyết về bầu trời, giải thích nguồn gốc của hệ Mặt Trời từ một đám mây vật chất quay tròn.
Suốt mười lăm năm, ông giảng dạy nhiều môn học đến kinh ngạc — logic, siêu hình học, đạo đức học, vật lý, toán học, địa lý và nhân học — và nổi tiếng là một người thầy xuất sắc và dí dỏm. Năm 1770, ông được bổ nhiệm làm giáo sư logic và siêu hình học. Tiếp theo là một “thập niên im lặng”, trong đó ông hầu như không công bố gì, trong khi xây dựng một nền tảng mới cho triết học. Năm 1781, nền tảng ấy ra đời: Phê phán lý tính thuần túy, đặt câu hỏi lý tính có thể nhận thức được gì mà không cần kinh nghiệm, và trả lời rằng chính tâm trí đem lại hình thức cho thế giới mà nó nhận thức.
Từ đó các tác phẩm lớn nối tiếp nhau nhanh chóng: Dẫn luận (1783), Đặt nền móng cho siêu hình học về đạo đức (1785) với mệnh lệnh tuyệt đối, Phê phán lý tính thực hành (1788) và Phê phán năng lực phán đoán (1790). Song song với chúng, ông viết những tiểu luận ngắn cho công chúng rộng rãi hơn, trong đó có Trả lời câu hỏi: Khai sáng là gì? và Ý niệm về một lịch sử phổ quát theo quan điểm công dân thế giới (cả hai đều năm 1784), và sau này là Hướng tới hòa bình vĩnh cửu (1795). Tác phẩm Tôn giáo trong giới hạn của lý tính đơn thuần (1793) khiến ông bị nhà vua khiển trách dưới triều Friedrich Wilhelm II, và Kant hứa sẽ không viết về tôn giáo nữa chừng nào nhà vua còn sống.
Kant chưa bao giờ đi xa khỏi Königsberg, và nếp sinh hoạt đều đặn của ông đã trở thành giai thoại. Ông giảng dạy đến năm 1796 và mất tại thành phố quê hương ngày 12 tháng Hai năm 1804. Tương truyền lời cuối cùng của ông là “Es ist gut” — “Thế là tốt”. Ông được an táng bên nhà thờ lớn Königsberg.
Hiếm có triết gia nào làm thay đổi tiến trình tư tưởng sâu sắc đến thế. Triết học phê phán của Kant là cội nguồn của chủ nghĩa duy tâm Đức và của phần lớn các lý thuyết nhận thức về sau; đạo đức học về tự trị và phẩm giá con người của ông vẫn là một nền tảng của tư tưởng đạo đức và pháp lý; và những bài viết của ông về khai sáng, quyền công dân thế giới và hòa bình vĩnh cửu đến nay vẫn định hình các cuộc tranh luận về tự do tư tưởng, nhân quyền và trật tự quốc tế.