Lời giới thiệu

Sau thất bại của Khảo luận về bản tính con người, Hume viết lại quyển thứ nhất của nó thành cuốn sách ngắn gọn hơn, văn phong trôi chảy hơn này. Ông chia mọi tri thức của con người làm hai loại: “quan hệ giữa các ý niệm”, như toán học, chỉ bằng tư duy là có thể xác định; và “sự việc thực tế”, chỉ có thể đến từ kinh nghiệm. Chúng ta tin mặt trời ngày mai vẫn mọc, tin lửa sẽ làm bỏng tay, là dựa vào quan hệ nhân quả; thế nhưng chúng ta chưa bao giờ thực sự nhìn thấy giữa nguyên nhân và kết quả có “mối liên hệ tất yếu” nào, chúng ta chỉ thấy đi thấy lại hai việc nối tiếp nhau xảy ra, rồi nhờ “thói quen” mà dự đoán chúng sẽ còn như thế. Trong sách còn có chương “Bàn về phép lạ” nổi tiếng, và đoạn kết đầy quyết liệt: một cuốn sách nếu chẳng chứa suy luận trừu tượng về số lượng, cũng chẳng chứa suy luận kinh nghiệm về sự việc, “thì hãy ném nó vào lửa”. Kant nói chính Hume đã đánh thức ông khỏi “giấc mộng giáo điều”.