Lời giới thiệu

Trong luận án tiến sĩ này, Bergson đưa ra tư tưởng cốt lõi nhất của mình: chúng ta quen suy nghĩ về thời gian theo cách của không gian, hình dung nó thành từng khoảnh khắc sắp xếp đều đặn, có thể đo đếm được trên mặt đồng hồ, giống như những điểm trên một đường thẳng. Thế nhưng thời gian mà nội tâm chúng ta thực sự trải nghiệm là “thời tục”: các trạng thái của ý thức thấm vào nhau, hòa quyện vào nhau, giống như những nốt nhạc trong một giai điệu, không thể chia cắt, cũng không thể lặp lại. Chính vì đã “không gian hóa” thời gian thời tục mà các triết gia mới rơi vào những tranh luận vô ích về ý chí tự do: những người theo thuyết tất định coi hành vi con người là một chuỗi nhân quả có thể dự đoán, mà không biết rằng hành động tự do thực sự xuất phát từ cái tôi trọn vẹn, không ngừng sinh thành. “Chúng ta tự do khi hành động của chúng ta xuất phát từ toàn bộ nhân cách của chúng ta.” Cuốn sách đặt nền móng cho triết học sự sống của Bergson.