Tinh thần pháp luật (tuyển)

Lời giới thiệu

Montesquieu cho rằng pháp luật không phải là sự sáng tạo tùy tiện của nhà lập pháp, mà là “những mối quan hệ tất yếu phát sinh từ bản chất của sự vật”. Pháp luật của mỗi nước phải thích hợp với chính thể, khí hậu, đất đai, tính cách dân tộc, tôn giáo, thương mại và phong tục của nước ấy; tổng thể những mối quan hệ này chính là “tinh thần pháp luật”. Ông chia chính thể làm ba loại: cộng hòa, quân chủ và chuyên chế, lần lượt lấy đức hạnh, danh dự và sợ hãi làm nguyên tắc. Phần nổi tiếng nhất trong sách là sự phân tích hiến chính nước Anh ở quyển XI: muốn ngăn chặn sự lạm dụng quyền lực thì phải “lấy quyền lực kiềm chế quyền lực”, quyền lập pháp, quyền hành pháp và quyền tư pháp phải tách biệt, do các cơ quan khác nhau nắm giữ. Học thuyết “tam quyền phân lập” này đã trực tiếp ảnh hưởng đến việc soạn thảo Hiến pháp Hoa Kỳ. Tập này tuyển dịch những phần quan trọng nhất.