Lời giới thiệu

“Rubai” là một thể thơ bốn câu của Ba Tư, câu một, hai và bốn hiệp vần. Thơ bốn câu của Khayyam ngắn gọn, trong sáng mà sâu lắng, truy vấn những câu hỏi căn bản nhất của đời người: chúng ta từ đâu đến, sẽ đi về đâu? Thiên mệnh là gì? Có kiếp sau hay không? Câu trả lời của ông đầy hoài nghi và u buồn, nhưng cũng đầy tình yêu với hiện tại: đời người ngắn ngủi, chuyện cũ không thể níu lại, ngày mai không thể biết trước, chi bằng nhân hôm nay, dưới bóng cây, cầm một tập thơ, một bình rượu, một khúc bánh mì, có người yêu ca hát bên mình. Số lượng các bài thơ của ông từ trước đến nay có nhiều ý kiến khác nhau; chúng tôi dựa trên danh mục mà giới học giả công nhận là đáng tin cậy nhất, dịch từ nguyên văn tiếng Ba Tư.